atarionline.pl
atarionline.pl Atari
Login:
Hasło:
Zapamiętaj mnie
Translate to RSS RSS
Nowy DOS z nakładką graficzną z 2026-11-17 15:45 (4)
Polska podziemna na Atari STE z 2026-11-14 21:51 (2)
Zimowa edycja Silly Venture 2026 z 2026-11-14 11:12 (0)
Agent U.S.A. 2 z 2026-11-13 16:33 (1)
41 lat później. Jak ujarzmiłem Starquake’a na Atari XL/XE (gra Starquake Extended) z 2026-11-07 16:11 (7)
Stan wojenny na Atari ST/STE! z 2026-11-04 12:19 (2)
Asembler skrośny "xasm" (wersja 3.3.0 i wtyczka do VSCode) z 2026-11-03 12:26 (0)
Papierowa opowieść o małym Atari z 2026-11-01 19:26 (2)
Rocky o historii grupy MadTeam z 2026-10-31 22:31 (0)
Na końcu tęczy jednak jest skarb! z 2026-10-30 18:59 (1)
Wielki topór prawie wykuty! z 2026-10-28 20:00 (3)
Twórcy discmaga "The Voice" na KWAS #42 z 2026-10-24 12:09 (0)
Kolejny "RECOIL" i "ASAP" z 2026-10-23 22:51 (1)
Zegar Atari w Centrum Kongresowym z 2026-10-19 18:53 (11)
Wideospacer po muzeum Atari! z 2026-10-16 02:33 (4)
Historia Mayoneza z 2026-10-09 13:29 (2)
Jak ustawić 288 obrotów w stacji Atari 1050? z 2026-10-07 23:06 (16)
Rzeszowskie historie o Atari z 2026-10-01 14:18 (14)
KWAS #42 na żywo z 2026-09-19 14:07 (9)
KWAS #42 w Poznaniu już jutro z 2026-09-18 15:31 (6)
«« nowszestarsze »»

Pomocnik/Helper
Gry/Games

Katalog gier (konwencja Kaz)
Aktualizacja: 2026-11-14
Liczba katalogów: 8973, liczba plików: 40415
Zmian katalogów: 12, zmian plików: 23

0-9 A B C D
E F G H I
J K L M N
O P Q R S
T U V W X
Y Z inne
zipCałość 3112 MB

Katalog gier (konwencja TOSEC)
Aktualizacja: 2021-07-11

Opisy gier
"Old Towers" (Atari ST) opisał Misza (19)
Submarine Commander opisał Kaz (36)
Frogs opisał Xeen (0)
Choplifter! opisał Urborg (0)
Joust opisał Urborg (17)
Commando opisał Urborg (35)
Mario Bros opisał Urborg (13)
Xenophobe opisał Urborg (36)
Robbo Forever opisał tbxx (16)
Kolony 2106 opisał tbxx (3)
Archon II: Adept opisał Urborg/TDC (9)
Spitfire Ace/Hellcat Ace opisał Farscape (9)
Wyspa opisał Kaz (9)
Archon opisał Urborg/TDC (16)
The Last Starfighter opisał TDC (30)
Dwie Wieże opisał Muffy (19)
Basil The Great Mouse Detective opisał Charlie Cherry (125)
Inny Świat opisał Charlie Cherry (17)
Inspektor opisał Charlie Cherry (19)
Grand Prix Simulator opisał Charlie Cherry (16)
«« nowszestarsze »»

Wewnętrzne/Internals



   Nowinki tworzone dzięki CuteNews
Nowy DOS z nakładką graficzną
Krzysztof "iSiek" Pytko napisał:

8Bit DOS z nakładką graficzną to ośmiobitowy system dla ośmiobitowego komputera Atari. Powstawał długo i w męczarniach. Nie byłoby możliwe ukończenie go, gdyby nie spore wsparcie ze strony AI (różne modele: ChatGPT, Gemini, Claude). Osoby, które mają alergię na produkcje w większości stworzone przez AI, mogą już przestać dalej czytać. Idea zrodziła się ponad 2,5 roku temu, gdy otrzymałem od wujka egzemplarz Atari 800XL i zakupiłem reedycję książek o programowaniu (Jan Ruszyc) i systemach DOS (Wojciech Zientara) od Retronics. Jedna z pozycji o systemach DOS, która zawiera artykuł od Piotra "0xF" Fusika o tym jak upchnąć minimalny DOS (fox-DOS w xASM) w 384 bajtach! Nie wiedziałem jeszcze wtedy, że jest to możliwe i dlaczego tak się da, ale wiedziałem, że kiedyś napiszę swój własny system dla samego siebie. Oczywiście taki pełnoprawny, nie w 384 bajtach!



Czas mijał, ja poznawałem tajniki wiedzy MAD Assemblera i procesora 6502, i zakupiłem swoją pierwszą stację dysków Atari 1050. Wtedy zaczęła się moja przygoda z systemami DOS z epoki. Zafascynowany nimi postanowiłem zgłębić wiedzę o nich i… zrodził się pomysł: a gdyby tak stworzyć hybrydowy system operacyjny, oparty o moduły, aby łatwo dawał się rozbudowywać i nie zajmował zbyt wiele pamięci? Aby każdorazowe próby odczytu danych z dyskietek z różnymi formatami systemów plików nie wymagały restartu komputera z montowaniem dedykowanego obrazu DOS? Jakby w jednym miejscu móc sobie sformatować dyskietkę w żądanym systemie plików, nie musząc, jak w poprzednim przypadku, wczytywać dedykowanego DOS-a? Bo trzeba wiedzieć, że moim głównym projektem była analiza poszczególnych systemów plików używanych przez systemy operacyjne. Praca była dość uciążliwa, bo zaczynałem ze standardową stacją Atari 1050 i kartridżem A8PicoCart. Tak zaczęły się pierwsze prototypowe prace, które jeszcze byłem w stanie samodzielnie ogarnąć. Wraz z rozrastaniem się projektu i moimi pomysłami wiedziałem, że samodzielnie nie będę umiał tego dokończyć. Pomocne okazało się AI, Początkowo nieśmiało, a następnie coraz odważniej podchodziłem do jego wykorzystania. Bo przecież nie pisałem systemu dla sławy czy pieniędzy, a dla samego siebie, aby łatwiej mi się pracowało.

Zanim powstała pierwsza działająca wersja mojego DOS-a, zachęcony pracami nad istniejącymi systemami plików używanymi w systemach z epoki, postanowiłem zaprojektować własny ośmiobitowy AFS8. Powiedzenie Osła z filmu Shrek "A kimże byłby rycerz bez swego wiernego rumaka?" idealnie odzwierciedla synergię pomiędzy systemem operacyjnym a systemem plików. Choćby najpotężniejszy system musi w końcu gdzieś przechowywać dane do ich dalszego przetwarzania, a bez odpowiedniego systemu plików byłoby to niemożliwe. Tak więc należało stworzyć własny, autorski system, aby DOS mógł powstać. Stąd nazwa 8Bit DOS - jest to ośmiobitowy system plików dla ośmiobitowego komputera. Nie było takiego wcześniej. Miał być łatwy i prosty w obsłudze (miał już wady w samych założeniach, ale nie miało to dla mnie znaczenia, bo posługiwanie się jednym bajtem z przedziału 0-255 w początkach programowania dla mnie było istotne). Poza tym wszystkie systemy plików, które powstały na Atari XL/XE były dziesięcio-, a następnie szesnastobitowe. Więc nasz ośmiobitowiec zasługiwał na własny system plików. Pierwsze na myśl przyszło mi stworzenie FAT-8, ale taki system plików już historycznie istniał, więc skorzystałem tylko z idei tworzenia systemu typu listowego z tabelą alokacji plików. I tak zrodził się obecny standard dla 8Bit DOS, pod nazwą AFS8.



Definicja AFS8 miała się mieścić w całości w ośmiu bitach i tak też jest. Dynamiczna konstrukcja klastra, oparta na łączeniu sektorów dyskietki, pozwala na obsługę przedziału 90–360 kB przy rozsądnym rozmiarze klastra (od 384 bajtów do 1,5 kB dla dysku o poczwórnej gęstości). System obsługuje maksymalnie 16 MB, ale wtedy jest bardziej do archiwizacji dużych plików, gdyż rozmiar klastra wynosi 65 kB i potrafi zmarnować sporo miejsca przy małych plikach. Takie podejście pozwoliło na ominięcie problemu limitu 64 plików w głównym katalogu oraz na odzyskanie często już zmęczonych sektorów 360-368 na fizycznych dyskietkach 5,25 cala, których w mojej kolekcji jest sporo. Takie nośniki nie nadawały się już do użytku z epokowymi systemami DOS. Wraz z 8Bit DOS zyskały nowe życie, gdyż zaznaczenie na nich "błędnych sektorów" pozwala je nadal wykorzystywać. Wojciech Zientara pisał w jednej ze swoich map pamięci "w czasach gdy powstawały systemy DOS, nośniki były drogie i słabo dostępne, natomiast z czasem sytuacja zaczęła się poprawiać, więc żaden DOS nie obsługuje formatowania z zaznaczaniem błędnych sektorów", ale dzisiaj sytuacja znowu się odwróciła. Nośników jest coraz mniej i są w coraz gorszym stanie, przez co ponownie stają się drogie. Dlatego warto było stworzyć system plików, umożliwiający ich dalsze wykorzystanie, pomimo błędnych sektorów.

Jak wspomniałem, system operacyjny był tworzony na moje własne potrzeby. Tak więc nie podążałem dobrze opracowanymi ścieżkami przy jego tworzeniu, co w późniejszym okresie doprowadziło do pewnego rozczarowania. Na szczęście nie było jeszcze za późno, by skorzystać z zaprojektowanej modułowości i dopasować pod brakujące, nieobsługiwane elementy, na które zwrócił mi uwagę jeden z naszych kolegów. Udało się jeszcze je zaimplementować. Tyle tytułem przydługiego wprowadzenia, teraz kilka istotnych słów na temat samego systemu 8Bit DOS. Z założenia ma działać na standardowym komputerze Atari XL/XE z 64kB pamięci RAM oraz oczywiście obsługiwać dyskietki. Chciałem utrzymać jak największą kompatybilność z różnymi stacjami dysków, więc w ramach kompromisu wybrałem rozszerzoną gęstość dyskietki (Extended Density dającą pojemność 130 kB), którą może obsługiwać stacja Atari 1050 (bo taką posiadam) i nowsze. Wystarczająca ilość miejsca na dane systemu 8Bit DOS. Ostatecznie (o czym w dalszej części) całość systemu DOS mieści się na trzech takich dyskietkach ED:

  • dyskietka 1 - system 8Bit DOS i jego podstawowe polecenia;
  • dyskietka 2 - rozszerzone narzędzia do pracy z systemem DOS i dyskietkami;
  • dyskietka 3 - nakładka graficzna w trybie ANTIC 2 o nazwie Overlay.



    Podstawą systemu 8Bit DOS jest pełne jądro KERNEL.SYS ładujące podczas startu wiersz poleceń SHELL.SYS. Nie jest on przechowywany na stałe w pamięci, lecz każdorazowo po zakończonej operacji jest ładowany z dysku, co pozwala zaoszczędzić trochę pamięci. Główną zaletą systemu 8Bit DOS jest możliwość jednoczesnej pracy z dwoma różnymi systemami plików, które są ładowane dynamicznie, w zależności od potrzeb użytkownika. Hybrydowa i modularna konstrukcja pozwala na to, ponieważ w jądrze przewidziano obsługę dwóch slotów na sterowniki. Obsługiwane systemy plików to:
  • AtariFSv1, czyli popularnie wykorzystywany przez Atari DOS 1.0, działający w trybie odczytu i zapisu danych;
  • AtariFSv2 szeroko stosowany w systemach Atari DOS 2.x jak i w trybie kompatybilności w MyDOS 4.5x, oferujący również możliwość odczytu jak i zapisu danych;
  • AtariFSv3 używany wraz z Atari DOS 3.0, ten jednak działa tylko w trybie do odczytu, umożliwiając archiwizację danych;
  • AtariFSv4 działający pod kontrolą Atari DOS 4.0 również działa tylko w trybie odczytu, umożliwiając archiwizację danych;
  • AtariFSv5 wprowadzony wraz z MyDOS, który jest 16-bitowym systemem plików, oferuje również tryb odczytu jak i zapisu danych;
  • oczywiście natywny tutaj AFS8 (sygnowany jako AtariFSv8);
    Wszystkie powyższe systemy plików są dostępne w jednym systemie operacyjnym, dzięki czemu nie ma konieczności przełączania się między nimi i zbędnego restartowania komputera.

    Jak widać na powyższym zrzucie ekranu, dzięki zaplanowaniu miejsca na sterowniki można z nich korzystać bez wpływu na MEMLO, które jest stosunkowo niskie w porównaniu z ówczesnymi systemami DOS. Te również są zarządzane dynamicznie w systemie dzięki ładowaniu modułów odpowiedzialnych za określone operacje systemowe. Gdy odmontujemy wszystkie usługi korzystające z modułu i nie będzie on już wykorzystywany, MEMLO dynamicznie cofa się do poprzedniego poziomu. Główny moduł obsługi urządzeń znajduje się w przestrzeni adresowej kartridża $A000, co powoduje pewne ograniczenia w systemie. Wspomniana modułowość pozwala jednak zaadresować i takie wyzwania, gdyż system potrafi w specjalnych przypadkach załadować ograniczone jądro do obsługi programów działających z kartridża 8 kB.

    Aby jednak nie wchodzić zbyt głęboko w szczegóły techniczne, zakończymy przedstawienie systemu na tym etapie. Już wkrótce ukaże się pierwsza publiczna wersja testowa i każdy, kto będzie miał ochotę przetestować system, będzie mógł poznać go samodzielnie. Kilka istotnych szczegółów technicznych względem wymagań sprzętowych:



    Dyskietka systemu 8Bit DOS:
  • komputer Atari XL/XE z minimum 64 kB pamięci RAM;
  • stacja dysków obsługująca dyskietki w formacie co najmniej rozszerzonej gęstości (Extended Density).

    Dyskietka z narzędziami:
  • stacja dysków obsługująca dyskietki w formacie co najmniej rozszerzonej gęstości (Extended Density);
  • część narzędzi wymaga pamięci rozszerzonej, minimum 128 kB RAM (Atari 130XE).

    Dyskietka z nakładką graficzną Overlay:
  • stacja dysków obsługująca dyskietki w formacie rozszerzonej gęstości (Extended Density);
  • wymaga pamięci rozszerzonej minimum 128kB RAM (Atari 130XE) z możliwością obsługi większej ilości (Rambo, Compy, Axlon);
  • obsługa sterowania klawiaturą / joystickiem / myszą w standardzie Atari ST.

    Pliki wersji 1.0 znajdują się tutaj.

    2026-11-17 15:45 by Kaz
    komentarzy: 4
  • Kaz @2026-11-17 20:41:34
    Bardzo ładnie opracowana instrukcja obsługi, są pliki ATR, a nawet CAR. Gratulacje iSiek za dowiezienie projektu do końca.
    iSiek @2026-11-17 21:14:08
    Dziejuje bardzo @Kaz nie powiem, ze bylo latwo ale udało sie! Mam nadzieje, ze poza mna ktoś też skorzysta z tego systemu. Wkrotce pelna instrukacja obslugi powinna zostać wypuszczona więc bedzie łatwiej opanować obsluge.
    Zenon @2026-11-18 13:45:57
    :)
    Super że się chciało. Popieram wszelkie pomysły które prowadzą do rozwoju hobby.
    To co teraz?
    Proponuję program do obsługi RAM-CARTa o pojemności 1MB
    iSiek @2026-11-18 14:16:52
    @Zenon dziękuję. Nie mówię, że nie. Istnieje spora szansa, że to mogło by działać. Jednak najpierw musiałbym się zaopatrzyć w swój egzemplarz bo nie mam :) Masz coś jeszcze na stanie, na sprzedaż, 1MB albo nawet i 2MB?
    nickname
    e-mail / website (opcjonalnie)

    Aktualne tematy
    Nowe gry na Atari (695)
    ostatni: 18-11-2026 20:00, Alex
    Silly Venture 2026WE - the bigges... (80)
    ostatni: 18-11-2026 19:05, CharlieChaplin
    sidecartridge (5)
    ostatni: 18-11-2026 18:42, GekoPL
    Nowe gry na Atari ST - STE (50)
    ostatni: 18-11-2026 18:27, duncan
    The400 (356)
    ostatni: 18-11-2026 11:15, takron27
    napęd FDD 5,25" (2)
    ostatni: 18-11-2026 09:41, jakubd
    AI - Deus ex Machina czy Spiritus... (38)
    ostatni: 18-11-2026 00:38, zbyti
    Rock n'Bolt 64kB WIP (AI) (25)
    ostatni: 17-11-2026 21:30, banshee997
    Gra "WITTICH" (12)
    ostatni: 17-11-2026 20:59, insert
    [MADS] - problemy (68)
    ostatni: 17-11-2026 17:12, tebe
    Szukam gry edukacyjnej z Atari 65... (5)
    ostatni: 17-11-2026 11:49, weezard
    Wątek do testów (186)
    ostatni: 16-11-2026 20:59, tatqoo
    Nowa gra Atari 8bit Cats-AI-Busters (1)
    ostatni: 16-11-2026 20:22, traq
    Deasembler 6502 (fig-Forth) (3)
    ostatni: 16-11-2026 13:14, bartgo
    MAD-Pascal - Początki (613)
    ostatni: 16-11-2026 01:04, zbyti

    Kategorie Forum Atarum

    Administratorzy: Adam, Cyprian, Jhusak, Kaz
    Użytkowników: 3115
    Ostatnio zarejestrowany: dir_marillion
    Postów ostatniej doby: 37

    Spotkania i zloty/Meetings & Parties

    Najbliższe imprezy
    link do naszych spotkań online, zapraszamy do odwiedzenia kanału zoom również przez kod QR:

    KWAS

    Kalendarz AOL


    Społeczność/Community


    Rozmawiali
    Wywiad z Mariuszem Jaroszem i Kaz (16)
    Wywiad Dracona z Mr. Bacardim i Kaz (16)
    Tomasz Dajczak i Kaz (22)
    Lech Bąk i "Świat Młodych" i Kaz (26)
    Michał "Mike" Jaskuła i Kaz (30)
    F#READY i Dracon (22)
    Daniel „Arctus” Kowalski i Dracon (25)
    KATOD i TDC (15)
    Mariusz Wojcieszek i "Adam" (17)
    Romuald Bacza i Ramos (16)
    Śledzenie Amentesa i Larek (9)
    Leszek Łuciów i Charlie Cherry (17)
    TO JUŻ ZA TOBĄ: rozmowa z Bobem Pape i cpt. Misumaru Tenchi (39)
    Rob Jaeger i Emu (53)
    Jacek "Tabu" Grad i Dracon (0)
    Alexander "Koma" Schön i Kaz (0)
    Maciej Ślifirczyk i Charlie Cherry (0)
    Jarek "Odyniec1" Wyszyński i Kaz (0)
    Marek Bojarski i Kaz (0)
    Olgierd Niemyjski i Ramos (0)
    «« nowszestarsze »»

    Stragan
    Nowe, pojemniejsze RAM-Carty oferuje Kaz (21)
    "mouSTer" czyli myszka ST oferuje Kaz (30)
    Atari USBJoy Adapter oferuje Jakub Husak (0)
    Programy: Kolony 2106 oferuje Kaz (7)
    Sprzęt: rozszerzenia oferuje Lotharek (408)
    Gadżety: naklejki, pocztówki oferuje Sikor (11)
    Sprzęt: cartridge RAM-CART oferuje Zenon (7)
    Miejsce na drobne ogłoszenia kupna/sprzedaży oferuje Kaz (58)
    Sprzęt: interfejs SIO2IDE oferuje Piguła (3)
    Sprzęt: interfejs SIO2SD oferuje Piguła (117)

    Użytki/Utils
    Sprzęt/Hardware

    Wynalazki
    Jak ustawić 288 obrotów w stacji Atari 1050? napisał Kaz (16)
    Atari jako programator pojazdu gąsienicowego napisał Kaz (17)
    Usprawnienia magnetofonu XC12 napisał Kaz (12)
    Atari i Bluetooth napisał Kaz (35)
    SIO2PC-USB napisał Larek (46)
    Nowe SIO2SD napisał Larek (0)
    SIO2SD w CA12 napisał Urborg (15)
    Ratowanie ATMEL-ów napisał Yoohaas (12)
    Projektowanie cartów napisał Zenon (12)
    Joystick do Atari napisał Larek (54)
    Tygrys Turbo napisał Kaz (13)
    Testowałem "Simple Stereo" napisał Zaxon (5)
    Rozszerzenie 1MB napisał Asal (21)
    Joystick trzyprzyciskowy napisał Sikor (18)
    Moje MyIDE oraz SIO2PC na USB napisał Zaxon (16)
    Jak wykonać płytkę drukowaną? napisał Zaxon (28)
    Rozszerzenie 576kB napisał Asal (36)
    Soczyste kolory napisał scalak (29)
    XEGS Box napisał Zaxon (13)
    Atari w różnych rolach napisał Różyk (9)
    «« nowszestarsze »»