Kolejny odcinek opowieści o niewielkim, ale ciekawym świecie polskiej demosceny szesnastobitowego Atari, ale także o współczesnych rozszerzeniach sprzętowych do małego i dużego Atari. I nie tylko! Tym razem opowiadał Jacek "tOri" Kruczkowski, znany kiedyś jako muzyk o ksywie "STeel", obecnie kompletnie nie kojarzony z modułami, za to bardzo rozpoznawany w środowisku jako elektronik - zajmujący się zarówno reverse engineeringiem, jak i opracowywaniem nowych sprzętów.
Jacek pojawił się na naszym kanale Zoom w dniu 9 sierpnia 2026 roku i opowiadał o swojej komputerowej historii. Przeglądaliśmy jego rozwiązania sprzętowe, w tym projekt digitizera dla Atari ST, a dopytywałem również o udział w demoscenie i projektach związanych ze starymi komputerami. Zapis rozmowy to ponad 3 godziny materiału filmowego:
Profil Jacka na Demozoo nie zawiera wszystkich utworów muzycznych, ale ponieważ po spotkaniu podesłał dużą paczkę kilkudziesięciu modułów - po ich uporządkowaniu zostaną na AtariOnline.pl opublikowane.
2026-08-24 00:27 by Kaz
komentarzy: 34
Profesor Edmund Krajewski, astronom @2026-08-29 01:22:39
Bardzo ciekawa rozmowa. Ostatnio byłem trochę chory i nadrabiam zaległości w ramach hobby. Odsłuchałem do tej pory połowę. Uśmiałem się z chłopców tworzących grafikę czołgu na terminalu Mera pod koniec lat 70. Co innego mogli chłopcy wymyślić? Duże wrażenie zrobił na mnie digitizer, bardzo pomysłowe. Resztę zmierzam wysłuchać i obejrzeć do niedzieli.
Historia z czołgiem na terminalu Mera też bardzo mnie rozbawiła — rzeczywiście, trudno chyba o bardziej naturalny pomysł dla chłopaków mających do dyspozycji taki sprzęt. 🙂 Digitizer również zrobił na mnie duże wrażenie, szczególnie biorąc pod uwagę ówczesne możliwości techniczne.
Profesor Edmund Krajewski, astronom @2026-08-30 20:43:27
Wysłuchane. Okazało się, że po prezentacji digitizera do Atari ST jest dłuższy blok dyskusji na temat reverse engineeringu I łamania zabezpieczeń układów scalonych. Tego nie spodziewałem się i jestem pod wrażeniem. Bardzo miło mi było wysłuchać tę audycję.
Doktor Alojzy Wąs, ergonom @2026-08-31 21:01:12
Spodziewałem się głównie materiału o digitizerze do Atari ST, a tymczasem dyskusja o reverse engineeringu i zabezpieczeniach układów scalonych okazała się chyba najciekawszą częścią audycji. Bardzo interesujący i momentami zaskakujący materiał.
Purysta XL @2026-09-03 06:00:33
VBXE to nie jest Atari, bez względu na to ile będziecie temu zaprzeczać
Czy jak mam VBXE i podpiety magnetofon to wydajac polecenie: POKE 54018,52 wlaczy mi sie silnik?
A czy SE. 2,0,0 zmieni mi kolor tla na czarny?
A czy SOUND 0,100,10,8 spowoduje ze bedzie piszczec?
A czy GR.8 uruchomi mi tryb graficzny hires z oknem tekstowym na dole?
Jesli tak... to wciaz jest to Atari :) I o ile ja dalej wole klasyczne "gole" Atari to nie mam nic przeciwko "ubranemu" ;) Przyznam tez, ze najbardziej imponuja mi rozszerzenia jesli da sie je zamknac w formie cart'a lub rozszerzenia podpinanego to ECI, PBI, etc.
Amigowiec @2026-09-03 20:02:33
Źle na to patrzysz. Dlatego to nie Atari, bo trzeba to programować w sposób specjalny i w żaden, nawet ograniczony sposób nie zadziała to potem na klasyku. To nie rozwinięcie jakiejś istniejącej koncepcji sprzętowej, do nowej skali i zadań. Nie coś typu koncepcja układów SUPER ANTIC I SUPER GTIA z nowymi, batmanowskimi możliwościami, a coś zupełnie dowolnego i odrębnego. Zatem nie ma to nic wspólnego z Atari, poza tym że jest weń wmontowane. Co nie umniejsza szacunku, że ktoś chciał takie coś stworzyć i wdrożyć.
Cyprian @2026-09-03 22:38:17
Temat jest w sumie oczywisty, Atari to jest to co zostało wydane przez Atari. VBXE jest to świetny dodatek do Atari, w sumie to też retro, bo już ma 20 lat.
Sam wywiad z tOri jest świetny.
electron @2026-09-04 07:01:58
W temacie VBXE dodam: pomidor.
Ktoś @2026-09-04 10:11:23
A w tym czasie na ZX Spectrum...
tebe @2026-09-04 15:40:21
...odbywa się msza w intencji Amstrada
plinius @2026-09-04 16:28:22
Jakiś pomór w komentarzach, takie zabawne były i zniknęły... Tylko wybrane "boty" zotały na swoich miejscach
Uncle Sucker @2026-09-04 18:57:01
Tak dziś piątkowy wieczór zawsze tu wchodziłem brechtać jak się ludziki kąsają o stare śmietniki. Piwo w garści a tu bida ! Nie ma co czytać.
Na potęgę posępnego czerepu... !!! TROLE I GOBLINY TEGO ŚWIATA PRZTBYWAJCIE !!! I RÓBCIE swoją robotę niech tu dymi do sufitu.
PS. do adminów nic nie kasować to jest fragment sceny Atari. Kasowanie to jak wypaczać historię a napisy choćby w sraczu też są ciekawe i potrzebne. Po prostu grafiti tematyczne tylko że tutaj.
he he...
Golem @2026-09-04 22:13:12
Jestem Panie na Twe rozkazy. Wiesz, że ja nie rozumiem swoich myśli? Słyszę je, lecz... Nie wiesz nawet, jaka to męka, nie zdzierżyłbyś ni minuty! Msza nad spec-trumną Amstrada będzie czarna, poprowadzona przez Antypapieża. Wznieśmy pochodnie!
Troll @2026-09-04 23:19:29
Zostałem tu wezwan przez jakiegoś Carbuncle Fuckera. Więc przybyłem.
Gnom @2026-09-06 17:12:45
Ktoś mnie wzywał, jestem zatem zróbmy tu długą debatę, będzie pięknie i wesoło, zapalimy razem zioło, coś grubego zarzucimy i wszystkich zgorszymy. :-D - będą płakać i wariować, wpisy zaczną nam kasować, ale my się nie poddamy, zalejemy ich wpisami!!!
Gnom @2026-09-06 17:13:01
Ktoś mnie wzywał, jestem zatem zróbmy tu długą debatę, będzie pięknie i wesoło, zapalimy razem zioło, coś grubego zarzucimy i wszystkich zgorszymy. :-D - będą płakać i wariować, wpisy zaczną nam kasować, ale my się nie poddamy, zalejemy ich wpisami!!!
Krasnelf z płaskostopiem @2026-09-06 21:09:36
Przybywam i ja. Platfusiføtter. Cichobiegacz, pół Krasnolud, pół Elf. Moje płaskie stopy niosą mnie szybko tam, gdzie można się potknąć, ale nie potykam się. Bronią moją kwaśny aerozol z gazów ciężarnej samicy gnoma, starannie zbierany, skraplany i wzmacniany przez mnichów z Burpifarttonu. Gotowym przyłączyć się do tego szaleńczego tańca na moich płaskich stopach.
Kolanobølger @2026-09-06 22:25:38
I ja się dołączam: Kolanobølger. Pół Goblin, pół Leśny Dziad, a w środy także trochę Borszczuk. Nogi mam krzywe jak podatkowa księgowość orków, lecz dzięki temu omijam strzały, zanim łucznik zdąży pomyśleć, że spudłował. Bronią moją jest bojowa kiszka nadziewana fermentowanym czosnkiem, sadłem trolla i pyłem z sandałów pradawnego nekromanty. Przy mocniejszym zamachu ogłusza przeciwnika, przy słabszym — całą drużynę. Pierdy moje są tak mocne, że potrafią eksterminować najbardziej zagorzałych fanów komodore i amigi.
Pancerz mój wykuto z pokrywek po kotłach krasnoludzkiej stołówki, a hełm stanowi ceremonialny nocnik księcia Grompierda III, zdobyty w bitwie pod Sedesgardem. Nie lękam się smoków, demonów ani rachunków za karczmę. Lękam się jedynie schodów, bo przy moich kolanach zejście z pierwszego piętra bywa wyprawą na trzy akty.
Gotowym więc dołączyć do tej szlachetnej kompanii i ruszyć tam, gdzie chwała, złoto i bicie komodorowskiej i amigowskiej bandy. A jeśli przyjdzie mi polec — proszę mnie nie składać na płasko. Potem strasznie trudno mnie rozprostować.
Kolanobølger
Ktoś @2026-09-07 10:38:57
I co wam te eleksiry oraz dziwactwa anatomiczne dadza jak i tak pomrzecie ... a na zx spectrum każdego dnia będzie powstawać nowa gra
Atari fan @2026-09-07 11:05:45
@Uncle Sucker: no i coś dobrego zrobił! wezwałeś, i teraz to całe plugastwo wypełzło ze swoich nor.
Frankenstein @2026-09-07 14:50:43
Kto mnie wzywał i po co? Jakiś pomylony wujek doktora? Doktor Wiktor ostatnio robił mi zabieg na mógzu, lobotomię czy trepanację. Dalej jestem potworem ale nie pamiętam czego właściwie ode mnie chcieliście.
Pierdołomir Żelaznorzyć @2026-09-07 21:36:05
I jam jest, Cichy Grzmot z Doliny Dupowichrów. Mieszaniec z Krasnoludzkiej matki i ojca Trolla, w jednej trzeciej Goblin.
Orężem mym jest Młot Odbytniczej Zagłady, wykuty z muszli klozetowej krasnoludzkiej latryny. Umiejętność specjalna: Brunatny Alarm — opary po trzech dniach fasoli, cebuli i piwa obezwładniają commodorowców, amigowców, spectrumowców, amstradowców i fanbojów innych sprzętów.
Gotów żem do drogi. Nie gwarantuję subtelności ani higieny, ale bramy wyważam i wrogów rozpraszam skutecznie.
6 w 1 @2026-09-08 00:11:49
Nie zostawiacie wyboru drużyno, więc i My przyłączymy się do drogi. Syjamskie sześcioraczki niziołków półkrwi Uruk-hai zrośnięte plecami. Mamy dwanaście nóg idealnie zgodnych, co noszą nas w każdym kierunku. Dwanaście rąk, a każde ramię walczy inną bronią. Dwanaście oczu i uszu by widzieć i słyszeć dookoła. I sześć głów, a każda myśląca na własny sposób, chociaż wśród wszystkich zawsze jedna rządzi całością w systemie rotacyjnym. Lubimy żartować i klniemy po mistrzowsku, a naszym atutem jest umiejętność przyrządzania potraw w szczególności mięsnych i mocno pędzących wiatry dla zdrowotności serca. Śpiewamy w chórze i znamy mnóstwo ciekawych historii, którymi możemy rozerwać kompanów przy wieczornym ognisku. Jesteśmy mieszanką zorganizowanej bojówki z mobilną garkuchnią oferującą zaawansowane funkcje rozrywkowe. Nam Was brakuje, aby ktoś dbał o morale.
Druid Walizepka @2026-09-08 00:58:58
Melduję się na zawołanie! Druid Walizepka we własnej osobie. Najmłodszy już nie jestem, ale korzeń wciąż mam twardy i sporo potencji we mnie drzemie. Potrafię wiele rzeczy, ale jedną decydowanie najlepiej — władam magią tak potężną, że zamieniam rzepkę w kalarepkę, a kalarepkę w marchewkę! Albo odwrotnie, zresztą... co to ja właściwie mówiłem?
Buc @2026-09-08 01:42:52
Moderator znowu wylądował na odwyku?
Drakula @2026-09-08 11:42:16
Wyrwaliście mnie z 200 letniego snu. Przez góry, rzeki biegł Wasz zew, aż odbił się gasnącym echem w gromnicznej krypcie. Tam dekady mijały niepostrzeżenie i byłbym przespał wieczność. Rad więc jestem z Waszego zaproszenia. Wzniecimy zamęt, przejmiemy grody i gwarne, kupieckie miasta w całej Europie. Zamienimy mieszkańców w nieboszczyków, którzy czekać będą zmierzchu i mego znaku. Wtedy powstaną, żadni krwi, by czynić dzieło chaosu, a towarzyszyć będą nam watahy wilków i niezliczone roje nietoperzy. Ruszymy jak wezbrana ciemna fala na syte miasta południa. Kto Atarowiec bez trwogi, a z żyłami tentniącymi purpurową krwią - niechaj otworzy o północy okno, gdy cień wiadomy zastuka w okiennicę.
Anøn. @2026-09-08 21:43:35
Ale te wasze żarty drętwe
Druid Walizepka @2026-09-08 23:30:32
lepiej drętwe niz sflaczałe
Druid Walizepka @2026-09-08 23:30:47
lepiej drętwe niz sflaczałe
Antydrakula @2026-09-09 00:27:46
Wyrwaliście mnie z 200-letniego snu. Przez góry, rzeki biegł Wasz zew, aż odbił się cichym echem w gromnicznej krypcie. Tam dekady mijały niepostrzeżenie i byłbym przespał wieczność. Rad więc jestem z Waszego zaproszenia.
Wzniecimy zamęt, przejmiemy grody i gwarne, kupieckie miasta w całej Europie. Zamienimy mieszkańców w radosnych ogrodników, którzy czekać będą świtu i mego znaku. Wtedy powstaną, żądni świeżej marchewki, by czynić dzieło pokoju, a towarzyszyć będą nam watahy puchatych króliczków i niezliczone roje motyli.
Ruszymy jak wezbrana, jasna fala na syte miasta południa. Kto Atarowiec bez trwogi, a z żyłami tętniącymi soczystym sokiem marchwi — niechaj otworzy o północy okno, gdy cień wiadomy zastuka łapką w okiennicę.
A gdy zapytacie: „Czy to już koniec świata?” — odpowiem:
**Nie. To tylko pora karmienia.** 🐇🥕
Grompierd III @2026-09-09 00:41:15
Skoro imię me zostało w niniejszej dyspucie publicznie przywołane, a powaga chwili nie pozwala dłużej milczeć, przeto zasiadam na tronie, poprawiam koronę i oznajmiam, co następuje.
Ja, Grompierd III, Król Sedesgardu, Pan Siedmiu Piwnic i Strażnik Świętego Kartridża, ogłaszam powszechną mobilizację!
Niech stawią się trolle, gnomy, gobliny, krasnale, orkowie, leśne dziady i wszelkie inne stwory zdolne utrzymać joystick w łapie.
Wróg nadciąga! Komodorowcy wyciągają swoje magnetofony, amigowcy polerują dema, a na spektrum codziennie wychodzi nowa gra, a wyznawcy innych sprzętów już szykują swoje herezje.
Do broni! Ostrzyć argumenty, ładować kartridże i przygotować najcięższe działa: benchmarki, screenshoty i wspomnienia z dzieciństwa.
Niechaj ziemia zadrży od naszego okrzyku:
ATARI ALBO ŚMIERĆ!
Podpisano własnoręcznie, Grompierd III, z łaski bogów 8-bitowy
Gnom @2026-09-10 13:11:44
Na Spectrum co dzień nowa gra, ale żadna nie może wyjść z graficznych ram Telegazety.XD
Badacz historii komputerowej @2026-09-10 23:03:22
Po latach badań stwierdziłem co następuje:
Komputery Atari i Commodore to komputery NATO, najwyższej rangi i klasy (USA), typ zaawansowany. Amstrad CPC to komputer "europejski", typ pośredni. Komputery serii ZX Spectrum to komputery brytyjskie, ale i zarazem układu warszawskiego, typ podstawowy. Komputery MSX to komputery UN (ONZ), typ pośredni.
I w tym kontekście odpowiedź dla spostrzegawczego czytelnika skrywającego się pod pseudonimem "Gnom": niski poziom zakładów wytwórczych po wschodniej stronie żelaznej kurtyny powodował, że były zdolne do kopiowania (częściowo i z trudem) wyłącznie rozwiązań klasy ZX spectrum.
Dlatego poziom Telegazety był szczytem możliwości technicznych bloku wschodniego, a ta niewątpliwa wada platformy ZX Spectrum była zarazem jej największą zaletą.
Całość 3074 MB
0-9
